ལག་བྲིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བརྙན་རིས་དང་ buddha chronicle ཞེས་པའི་ཡིག་རྟགས།
མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དང་ཕྱིས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལ་གཞི་བཅོལ་བ།
ཁུངས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད།

བཅོམ་ལྡན་འདས་སེར་སྐྱའི་གནས་སུ་ཕེབས་ཤིང་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་མས་རྟོགས་པ།

སྡེ་པ་དུ་མར་མཐུན་པར་གྲགས་པ།

བཅོམ་ལྡན་འདས་་སུ་ཕེབས་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕྱི་རོལ་་ར་བཞུགས། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱིས་ཀྱི་འགྲེལ་པལས་ཤཱཀྱ་རྣམས་རང་ཉིད་རྒན་པར་རློམ་ནས་ཕྱག་མི་འཚལ་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་་བསྟན་པ་ན་་དང་ཀུན་གྱིས་གཞི་ནས་ལྷན་དུ་ཕྱག་འཚལ་ཞེས་གསུངས། ཕྱི་ཉིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་རིམ་བཞིན་་ལ་གཤེགས་པས་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་མས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་བཅད་གསུངས་ཏེ་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་མས་་ཐོབ་ཅིང་དེ་རྗེས་རིམ་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའང་ཐོབ།

བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ།

ཕ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པའི་དོན་སྡེ་པ་གཙོ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་རབ་ཏུ་སྣང་། ཟུང་འཇུག་གི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་མས་རྟོགས་པའི་ཞིབ་ཆ་སྔར་ཕྱིས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཁོ་ནར་སྣང་ཡང་ཕྱིས་བོད་འགྱུར་གྱི་འདུལ་བལའང་འཁོད་པ་རྙེད།

ཟིན་ཐོའི་ཁྱད་པར་གཞན་ (3)

ཟུང་འཇུག་གི་ཆོ་འཕྲུལ། བོད་འགྱུར་གྱི་འདུལ་བལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཞུགས་པའི་ཚེ་ཟུང་འཇུག་གི་ཆོ་འཕྲུལ་བསྟན་ནས་ནམ་མཁའ་ནས་རིམ་གྱིས་བབས་ཞེས་དང་། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱིས་ཀྱི་འགྲེལ་པལས་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ཀུན་དགའ་ར་བར་ཤཱཀྱའི་ང་རྒྱལ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་དང་། རྒྱ་འགྱུར་《གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་འདུལ་བ་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་གྱི་གཞི》(Saṅghabhedavastu) ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་མཁའ་ནས་བབས་པ་ཙམ་འཁོད་ཀྱི་ཟུང་འཇུག་གི་ཆོ་འཕྲུལ་མེད།

རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་མའི་རྟོགས་པ། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱིས་ཀྱི་འགྲེལ་པལས་རིམ་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པ་ཐོབ་ཅིང་འདའ་ཁར་་ཐོབ། བོད་འགྱུར་གྱི་འདུལ་བལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་་(སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང་། འགོག་པར་བྱེད་པའི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་བཞི་)་གསུངས་རྗེས་འབྲས་བུ་དང་པོ་ཐོབ། རྒྱ་འགྱུར་《ལུང་གཅིག་ལས་འཕྲོས་པ》(Ekottarika Āgama) ལས་འབྲས་བུ་དང་པོ་ཐོབ་ཅེས་གསུངས།

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ། རྒྱ་འགྱུར་《གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་འདུལ་བ་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་གྱི་གཞི》(Saṅghabhedavastu) ལས་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་མས་ཁྱིམ་རེ་ནས་བུ་རེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་དགོས་པར་བཀའ་བསྒོས། རྒྱ་འགྱུར་《ལུང་གཅིག་ལས་འཕྲོས་པ》(Ekottarika Āgama) ལས་སྤུན་གཉིས་ལས་གཅིག 《རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ》(རྒྱ་འགྱུར་ Fangguang da zhuangyan jing) ལས་ཤཱཀྱ་ལྔ་བརྒྱ་བདམས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞེས་གསུངས།

དུས།

ལོ་མ་ངེས། ཚན་པ་འདིའི་ཚན་ཁག་གཞན་དང་ཕ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པ་ཐེངས་གཅིག་པོ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ནས་ལོ་ ༢ པའི་་ཀྱི་སྔོན་(བཅོམ་ལྡན་འདས་དགུང་ལོ་སོ་དྲུག་)་དང་། ལོ་ ༦ པའི་ཉེ་འཁོར་(དགུང་ལོ་བཞི་བཅུ་)་དང་། ལོ་ ༧ པ་(དགུང་ལོ་ཞེ་གཅིག་)་དང་། ལོ་ ༡༢ པ་(དགུང་ལོ་ཞེ་དྲུག་)་གང་རུང་སྲིད། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱིས་ཀྱི་འགྲེལ་པལས་སངས་རྒྱས་ནས་ལོ་གཅིག་ཙམ་སོང་བའི་དཔྱིད་ཀར་སླེབས་ཞེས་གསུངས། འཁོད་པ་གཞན་དུ་「ལོ་དྲུག」「ལོ་བཅུ་གཉིས」ཀྱི་བཤད་ཚུལ་ཡོད་ཅིང་། ཕེབས་པ་འདི་དང་་གྱིས་སྐྱེད་ཚལ་ཕུལ་བའི་སྔ་ཕྱིའང་མི་མཐུན་པས་ལོ་གཅིག་ཏུ་ངེས་མི་ཐུབ།

འབྲེལ་ཡོད་ཤུལ་ལམ།

གང་གི་ལོ།
གནས།
མི་སྣ།
གསུངས་པའི་མདོ།
ཞིབ་འཇུག་པའི་ཆེད་དུ། ཡིད་རྟོན་ཚད་དང་ལོའི་ཁུངས་དང་ཁུངས་ཐམས་ཅད།
ཡིད་རྟོན་ཚད་ཇི་ལྟར་ཐག་གཅོད།

「ཡུལ་དུ་ཕེབས་པ」ཞེས་པའི་དུམ་བུ་འདི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་པཱ་ལིའི་གསུང་རབ་དང་། རྒྱ་འགྱུར་《ཆོས་སྲུང་སྡེའི་འདུལ་བ》(Sifen lü) དང་། རྒྱ་འགྱུར་《ས་སྟོན་སྡེའི་འདུལ་བ》(Wufen lü) དང་། རྒྱ་འགྱུར་《གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་འདུལ་བ་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་གྱི་གཞི》(Saṅghabhedavastu) སྟེ་སྡེ་པ་བཞིར་འཁོད་པས་སྡེ་པ་དུ་མར་མཐུན་པར་གྲགས་པ་ཡིན། དེའི་ནང་གི་「ཟུང་འཇུག་གི་ཆོ་འཕྲུལ་དང་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་མས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཞིབ་ཆ」ནི་སྔ་དུས་ཀྱི་སྡེ་པ་གང་གི་མདོ་དང་འདུལ་བར་ཡང་མི་སྣང་།

ལོའི་ཁུངས་དང་དུས་ཀྱི་ངེས་ཚད།

གསུང་རབ་ཏུ་གསལ་བར་གསུངས་པ་(གསུང་རབ་རང་གིས་དུས་གསལ་བར་བྲིས་)། འགྲེལ་པས་གསུངས་པ་(གསུང་རབ་ཏུ་མ་བྲིས་ཀྱང་ཕྱིས་ཀྱི་འགྲེལ་པས་དུས་འགོད་)། དུས་ཀྱི་ངེས་ཚད། ལོ་ཙམ་ཤེས།

ཁུངས།

ལོ་མ་ངེས་པའི་དོན་རྐྱེན། ལ་ཕྱིར་ལོག

གཞུང་དངོས།

日期怎麼讀

成道第幾年
從佛陀成道開始,每經過一次雨季安居算一年,每一年算到安居結束為止;所有年歲一律依二十九歲出家、三十五歲成道推算。
年份依據
區分經文自己明記、後世註解書記載、先後順序推定及年歲換算。
時間精確度
分別說明確定到日、月、年,或只能放入某幾年之間。
可信度
多派共傳、兩派記載、單派記載與後世補述,表達記載的共傳範圍;與時間及位置是否確定分開閱讀。