ལག་བྲིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བརྙན་རིས་དང་ buddha chronicle ཞེས་པའི་ཡིག་རྟགས།
མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དང་ཕྱིས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལ་གཞི་བཅོལ་བ།
ཁུངས་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད།

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤཱཀྱའི་རིགས་དང་ཀོ་ལི་ཡའི་རིགས་ཀྱི་ཆུའི་རྩོད་པ་འདུམ་པ།

ཕྱིས་སུ་ཁ་སྐོང་བྱས་པ།

ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱིས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ལྟར་ན་ཤཱཀྱའི་རིགས་(བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁྲུངས་པའི་རིགས་)་དང་ཀོ་ལི་ཡའི་རིགས་(ཉེ་འཁོར་གྱི་རིགས་)་གཉིས་ཀྱིས་ཆུ་རགས་གཅིག་ཐུན་མོང་དུ་བཀོལ་ཏེ་རོ་ཧི་ཎཱིའི་ཆུ་(རིགས་གཉིས་ཀྱི་བར་གྱི་ཆུ་བོ་)་ཞིང་དུ་དྲངས། སྐམ་དུས་སུ་ལོ་ཏོག་སྐམ་ལ་ཁད་པའི་ཚེ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀྱི་ལས་མི་རྣམས་ཆུ་འཕྲོག་རེས་བྱས་ཏེ་ཕན་ཚུན་རིགས་ཀྱི་བྱུང་ཁུངས་ལ་དམོད་ཅིང་། རིགས་གཉིས་ཀྱི་རྒྱལ་རིགས་རྣམས་སོ་སོར་གོ་བགོས་ཏེ་དམག་དྲངས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་མཁའ་ནས་དམག་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བྱོན་ཏེ་ཆོས་གསུངས་པས་འཐབ་རྩོད་ཞི་ཞིང་། རིགས་གཉིས་ཀྱིས་གཞོན་ནུ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་རེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རབ་ཏུ་འབྱུང་དུ་བཏང་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དག་ཚལ་ཆེན་པོར་ཁྲིད། གསར་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་དག་ཐོག་མར་ཕྱིར་ལྡོག་གི་བསམ་པ་སྐྱེས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀུ་ནཱ་ལའི་མཚོར་ཁྲིད་དེ་སྐྱེས་རབས་ཀྱི་གཏམ་(བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་ཚེ་རབས་ཀྱི་གཏམ་)་གསུངས་པས་་ཐོབ་ཅིང་། ཚལ་ཆེན་པོར་ཕྱིར་ལོག་ནས་སླར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་གྱི་གདམས་པ་ཐོས་ཏེ་ལྔ་བརྒྱ་ཀུན་་ཐོབ། དོན་འདི་ཕྱིས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཁོ་ནར་སྣང་།

བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ།

གསུངས་པའི་མདོ། འགྲེལ་པ་ཕལ་ཆེ་བས་《Attadaṇḍa Sutta》(དབྱུག་པ་ཐོགས་པའི་མདོ་སྟེ། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་《མདོ་སྡེའི་ཚོམས》(Sutta Nipāta) ཀྱི་མདོ་ཞིག)་ཡིན་ཞེས་དང་། འགྲེལ་པ་གཞན་གྱིས་《Kalahavivāda Sutta》(འཐབ་རྩོད་ཀྱི་མདོ) ཞེས་དང་། 《Rukkhadhamma Jātaka》(ཤིང་གི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེས་རབས) ཞེས་སམ་《ཆོས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ》(Dhammapada) ཡི་ཚིགས་བཅད་ཅེས་ཀྱང་གསུངས།

ཟིན་ཐོའི་ཁྱད་པར་གཞན་ (3)

བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ནས་བྱོན་པ། འགྲེལ་པ་ཁ་ཅིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐོ་རངས་དོན་འདི་གཟིགས་ཞེས་ཙམ་དང་། ཁ་ཅིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཚེ་་ཀྱི་ར་བཞུགས་ཞེས་དང་「་ནས་བྱོན་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་」ཞེས་འགོད་ལ། གཞན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་དུ་བཞུགས་ཞེས་གསུངས།

དུས། འགྲེལ་པ་ཁ་ཅིག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐེངས་དང་པོར་ཕ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་པའི་རིང་དགའ་བོ་(བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མ་གཅིག་མིན་པའི་གཅུང་)་དང་་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྗེས་ཞེས་དང་། ཁ་ཅིག་གིས་་འདས་པའི་རྗེས་ཞེས་གསུངས། འདིར་ཕྱི་མ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ནས་ལོ་ ༥ པར་དཔགས།

ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱིས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཡིས་དོན་འདི་《འདུས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ》(Mahāsamaya Sutta) ཡི་གླེང་གཞིར་འཇོག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚལ་ཆེན་པོར་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་བཞུགས་པའི་ཚེ་ཕྱོགས་བཅུའི་ལྷ་རྣམས་འདུས། 《འདུས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ》ཡི་དཔེ་ཕལ་ཆེ་བས་འཁོར་ལྔ་བརྒྱ་ཞེས་དང་། རྒྱ་འགྱུར་《འདུས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ》(Mahāsamāja Sūtra, Da sanmore jing) ཡིས་ལྔ་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཞེས་འགོད།

དུས།

སངས་རྒྱས་ནས་ལོ་ ༥ པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དགུང་ལོ་སོ་དགུར་དཔགས། དུས་ཚིགས་ནི་སྣྲོན་ཟླ་བ་(Jeṭṭhamūla་སྟེ་རྒྱ་གར་གནའ་བོའི་ལོ་ཐོའི་ཟླ་བ་ཞིག ལོ་ཏོག་སྐམ་ལ་ཁད་པའི་སྐམ་དུས་)་ཡིན་ལ། ་དང་གི་སྔ་ཕྱི་མི་གསལ། ཟླ་བ་ནི་ཕྱིས་ཀྱི་འགྲེལ་པས་གསུངས་ཤིང་། ལོ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཟས་གཙང་མ་འདས་པ་དང་་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་གནས་ལས་དཔགས་པ་སྟེ་ལོ་མ་ངེས།

འབྲེལ་ཡོད་ཤུལ་ལམ།

གང་གི་ལོ།
གནས།
མི་སྣ།
གསུངས་པའི་མདོ།
ཞིབ་འཇུག་པའི་ཆེད་དུ། ཡིད་རྟོན་ཚད་དང་ལོའི་ཁུངས་དང་ཁུངས་ཐམས་ཅད།
ཡིད་རྟོན་ཚད་ཇི་ལྟར་ཐག་གཅོད།

「ཆུའི་རྩོད་པ་འདུམ་སྟེ་འཐབ་རྩོད་བཀག་པ་དང་ཤཱཀྱའི་བུ་ལྔ་བརྒྱ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་」ཞེས་པའི་ཚན་པ་འདི་སྔ་དུས་ཀྱི་སྡེ་པ་གང་གི་མདོ་དང་འདུལ་བར་ཡང་མ་འཁོད་པར་འགྲེལ་པའམ་ཕྱིས་བྱུང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཁོ་ནར་སྣང་བས་ཕྱིས་སུ་ཁ་སྐོང་བྱས་པ་ཡིན། དེའི་ནང་གི་「《འདུས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ》(Mahāsamaya Sutta) སེར་སྐྱའི་གནས་ཀྱི་ཚལ་ཆེན་པོར་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱ་དང་ལྷན་ཅིག་」ཅེས་པ་ནི་སྡེ་པ་གསུམ་དུ་འཁོད།

ལོའི་ཁུངས་དང་དུས་ཀྱི་ངེས་ཚད།

འགྲེལ་པས་གསུངས་པ་(གསུང་རབ་ཏུ་མ་བྲིས་ཀྱང་ཕྱིས་ཀྱི་འགྲེལ་པས་དུས་འགོད་)། དུས་ཀྱི་ངེས་ཚད། ལོ་མ་ངེས།

ཁུངས།

  • 巴利註解書巴利註釋 DN-a
  • 巴利註解書巴利註釋 SN-a
  • 巴利註解書巴利註釋 Snp-a
  • 巴利註解書巴利註釋 AN-a
  • 巴利註解書巴利註釋 Thig-a,§156
  • 巴利註解書巴利註釋 Vin-ṭ,§402
  • 巴利註解書巴利註釋 Ja-a
  • 巴利註解書巴利註釋 Ja-a,§73
  • 巴利註解書巴利註釋 Dhp-a,§196
  • པཱ་ལིའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ།巴利 DN 20:1.2
  • པཱ་ལིའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ།巴利 SN 1.37:1.2
  • པཱ་ལིའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ།巴利 Snp 4.15:1.1
  • 大正藏大正藏 T01 no.1 p.79b
  • 大正藏大正藏 T02 no.99 p.323a
  • 大正藏大正藏 T02 no.100 p.411a
  • 大正藏大正藏 T01 no.19 p.258a
  • 巴利註解書巴利註釋 DN-a,§331
  • 巴利註解書巴利註釋 SN-a,§37
  • 巴利註解書巴利註釋 《鬪諍經》,AN-a 一集 §235、Thig-a §156
  • 巴利註解書巴利註釋 DN-a,§331,PTS 2.672
  • 巴利註解書巴利註釋 SN-a,§37,PTS 1.68
  • 巴利註解書巴利註釋 《鳩那羅本生》,§287,PTS 5.412
སངས་རྒྱས་ནས་ལོ་ ༥ པ་・བཅོམ་ལྡན་འདས་དགུང་ལོ་ ༣༩ ལ་ཕྱིར་ལོག

གཞུང་དངོས།

日期怎麼讀

成道第幾年
從佛陀成道開始,每經過一次雨季安居算一年,每一年算到安居結束為止;所有年歲一律依二十九歲出家、三十五歲成道推算。
年份依據
區分經文自己明記、後世註解書記載、先後順序推定及年歲換算。
時間精確度
分別說明確定到日、月、年,或只能放入某幾年之間。
可信度
多派共傳、兩派記載、單派記載與後世補述,表達記載的共傳範圍;與時間及位置是否確定分開閱讀。