རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ནཱ་ག་ར་ཀ་(ཀོ་ས་ལའི་གྲོང་རྡལ་ཞིག་)་ར་བྱ་བ་སྒྲུབ་སྐབས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དྲན་ཏེ་སྡེ་དཔོན་ཁྲིད་ནས་ཤིང་རྟར་ཞོན་ཏེ་ཤཱཀྱའི་གྲོང་རྡལ་མེ་ད་ལུམྤར་སོང་། ཁོང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཟིམས་ཁང་དུ་ཞུགས་ཏེ་མགོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་རེག་ནས་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཅུ་ཞུས་ཏེ་མཐར་「བཅོམ་ལྡན་འདས་(སངས་རྒྱས་)་་ཡིན་ལ་ང་ཡང་རྒྱལ་རིགས་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀོ་ས་ལ་པ་ཡིན་ལ་ང་ཡང་ཀོ་ས་ལ་པ་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ཡིན་ལ་ང་ཡང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ཡིན」ཞེས་ཞུས། རྒྱལ་པོ་ཕྱིར་སོང་རྗེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་གཏམ་འདི་དྲན་པར་བསྐུལ་ཏེ་「ཆོས་ཀྱི་རྒྱན」ཞེས་མིང་བཏགས་པ་སྟེ་ཚིག་གིས་བསྟན་པ་ལ་གུས་པ་སྟོན་པའི་དོན་ནོ། པཱ་ལིའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ།
བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ།
དགུང་ལོ། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་《བར་མའི་སྡེ》(Majjhima Nikāya) ཡི་《ཆོས་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་མདོ》(Dhammacetiya Sutta) དང་རྒྱ་འགྱུར་《ལུང་བར་མ》(Madhyama Āgama) ཡི་《ཆོས་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་མདོ》(Fa zhuangyan jing) གཉིས་ཀ་ལ་བརྒྱད་ཅུ། རྒྱ་འགྱུར་《གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་འདུལ་བ》ལ་「དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ལས་བརྒལ」།
ཟིན་ཐོའི་ཁྱད་པར་གཞན་ (2)
གནས། ལྷོ་ཕྱོགས་ལ་གྲོང་རྡལ་མེ་ད་ལུམྤ། རྒྱ་འགྱུར་《ལུང་བར་མ》(Madhyama Āgama) ལ་「ཤཱཀྱའི་གྲོང་ཁྱེར་མེ་ད་ལུམྤ་ཞེས་བྱ་བ」། རྒྱ་འགྱུར་《གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་འདུལ་བ》ལ་ཤཱཀྱའི་འོད་བཟང་གི་སྐྱེད་ཚལ། ཏཱ་ཤོའི་བཀའ་འགྱུར།
ཁུངས་གཞན་ 2
སངས་རྒྱས་ནས་ལོ་ ༤༥ པ་དང་འགལ་བ། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་《ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ》(Mahāparinibbāna Sutta) ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལོ་ཐ་མར་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ནས་བྱང་དུ་རྩྭ་མཆོག་གྲོང་དུ་གཤེགས་ཤིང་དཔེ་གང་གིས་ཀྱང་ལམ་བར་དུ་ཤཱཀྱའི་གྲོང་རྡལ་བརྒྱུད་པ་མི་གསུང་། རྒྱ་འགྱུར་《གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་འདུལ་བ》ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དུས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་ཕེབས་བཞིན་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།
དུས།
སངས་རྒྱས་ནས་ལོ་ ༤༥ པ་་ཀྱི་སྔོན་(བཅོམ་ལྡན་འདས་དགུང་ལོ་དོན་དགུ་ནས་བརྒྱད་ཅུ་)་དུ་དཔགས། གསུང་རབ་ཏུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐུ་ཚེའི་སྨད་ཞེས་ཙམ་གསུངས་ཀྱང་མདོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་པས་དགུང་ལོ་བརྒྱད་ཅུའི་ལོ་དེར་དཔགས། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱིས་ཀྱི་འགྲེལ་པལས་གཞན་ཡང་མཇལ་བ་འདི་དང་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་རྒྱལ་སྲིད་ཤོར་བ་ཉིན་གཅིག་ཡིན་ཞེས་གསུངས།
འབྲེལ་ཡོད་ཤུལ་ལམ།
- གང་གི་ལོ།
- གནས།
- མི་སྣ།
- གསུངས་པའི་མདོ།
ཞིབ་འཇུག་པའི་ཆེད་དུ། ཡིད་རྟོན་ཚད་དང་ལོའི་ཁུངས་དང་ཁུངས་ཐམས་ཅད།
- ཡིད་རྟོན་ཚད་ཇི་ལྟར་ཐག་གཅོད།
ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་པཱ་ལིའི་གསུང་རབ་དང་རྒྱ་འགྱུར་《ལུང་བར་མ》(Madhyama Āgama) སྟེ་སྡེ་པ་གཉིས་སུ་འཁོད་པས་སྡེ་པ་གཉིས་སུ་འཁོད་པའི་རིགས་ཡིན།
- ལོའི་ཁུངས་དང་དུས་ཀྱི་ངེས་ཚད།
གསུང་རབ་ཏུ་གསལ་བར་གསུངས་པ་(གསུང་རབ་རང་གིས་དུས་གསལ་བར་བྲིས་པ་)། དུས་ཀྱི་ངེས་ཚད། ལོ་ཙམ་ཤེས།
ཁུངས།
- པཱ་ལིའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ།巴利 MN 89:2.1
- 大正藏大正藏 T01 no.26 p.795b–797c
- 大正藏大正藏 T01 no.26 p.797b
- 大正藏大正藏 T24 no.1451 p.238a–b
- 大正藏大正藏 T24 no.1451 p.238b
- 巴利註解書巴利註釋 MN-a，§364–374
- 巴利註解書巴利註釋 MN-a，PTS 3.348–3.355
- 大正藏大正藏 T24 no.1451 p.238c