བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རང་ཉིད་རྒས་ཟིན་པས་ཉེ་གནས་ངེས་ཅན་ཞིག་འདེམས་དགོས་ཞེས་གསུངས། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དུ་མས་རང་མོས་ཀྱིས་ཞུས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་བཞེས། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཡིས་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ལས་འགན་འདི་ལེན་པར་བསྐུལ་བས་ཀུན་དགའ་བོས་ཆ་རྐྱེན་འགའ་བཏོན་ནས་ཁས་བླངས། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱིས་ཀྱི་འགྲེལ་པལས་བསྐུལ་མཁན་་རྣམས་ཡིན་ཞེས་གསུངས། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱིས་ཀྱི་འགྲེལ་པལས་སངས་རྒྱས་རྗེས་ཀྱི་ལོ་ཉི་ཤུར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཉེ་གནས་ངེས་ཅན་མེད་ཅིང་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འི་བར་ལོ་ཉེར་ལྔར་ཀུན་དགའ་བོས་གྲིབ་མ་བཞིན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞབས་ཏོག་ཞུས་ཞེས་གསུངས། པཱ་ལིའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ།
བཤད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ།
ཞབས་ཏོག་ཞུས་པའི་ལོ་གྲངས། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་《གནས་བརྟན་གྱི་ཚིགས་བཅད》(Theragāthā) དང་རྒྱ་འགྱུར་《ལུང་རིང་པོ》(Dīrgha Āgama) ཡི་《ཡུལ་རྒྱུ་བའི་མདོ》དང་《ལུང་བར་མ》ཡི་《ཉེ་གནས་ཀྱི་མདོ》(Shizhe jing) དང་རྒྱ་འགྱུར་《Fo bannihuan jing》ཀུན་ལ་ལོ་ཉེར་ལྔ་ཞེས་འཁོད་ཅིང་། 《Fo bannihuan jing》དང་《Bannihuan jing》ལ་「ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག」ཅེས་པའང་ཡོད། རྒྱ་འགྱུར་《Jiu za piyu jing》ཁོ་ནར་ལོ་བརྒྱད་ཅེས་འཁོད།
ཟིན་ཐོའི་ཁྱད་པར་གཞན་ (3)
ཀུན་དགའ་བོའི་ཆ་རྐྱེན། རྒྱ་འགྱུར་《ལུང་བར་མ》(Madhyama Āgama) ཡི་《ཉེ་གནས་ཀྱི་མདོ》(Shizhe jing) དང་《མཛངས་བླུན》(Xianyu jing) ལ་གསུམ་འཁོད་དེ། དཔེར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ན་བཟའ་རྙིང་པ་མི་གྱོན་པ་དང་། གཞན་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཆེད་དུ་ཕུལ་བའི་ཞལ་ཟས་མི་ཟ་བ་ལྟ་བུའོ། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱིས་ཀྱི་འགྲེལ་པལ་བརྒྱད་འཁོད་དེ། མི་ལེན་པ་བཞི་(བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཐོབ་པའི་ན་བཟའ་དང་ཞལ་ཟས་ཁོ་ལ་མི་སྤྲོད་པ་ལྟ་བུ་)་དང་གསོལ་བ་བཞི་(ཐེ་ཚོམ་ཡོད་ན་ནམ་ཡང་ཞུ་ཆོག་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་མེད་སར་གསུངས་པའི་ཆོས་ཁོ་ལ་སླར་གསུང་དགོས་པ་ལྟ་བུ་)་བཅས་སོ།
བསྐོ་བའི་གནས་དང་བསྐུལ་མཁན། 《ལུང་བར་མ》ཡི་《ཉེ་གནས་ཀྱི་མདོ》ལ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་སྟེ་མཽད་གལ་གྱི་བུས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞུགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཁྱེན་རྗེས་བསྐུལ། 《གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་འདུལ་བ་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་གྱི་གཞི》(Saṅghabhedavastu) ལ་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་གྲོང་ཁྱེར་(ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི་)་དང་བྲམ་ཟེའི་གྲོང་གི་བར་ཏེ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་མཽད་གལ་གྱི་བུས་བསྐུལ། 《མཛངས་བླུན》(Xianyu jing) ལ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱིས་ཀྱི་འགྲེལ་པལ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མིང་མ་བྲིས།
ལོ་ཉི་ཤུ་དང་པོར་རེས་མོས་ཀྱིས་ཞབས་ཏོག་ཞུས་མཁན་གྱི་མིང་ཐོ་འགྲེལ་པ་སོ་སོར་ཅུང་མི་འདྲ་སྟེ་མི་དྲུག་ནས་བརྒྱད་བར་ཡོད།
དུས།
སངས་རྒྱས་ནས་ལོ་ ༢༡ ནས་ ༤༥ བར་(བཅོམ་ལྡན་འདས་དགུང་ལོ་ང་ལྔ་ནས་བརྒྱད་ཅུ་)་ཙམ་ཤེས། 「ལོ་ཉེར་ལྔ」ཞེས་པའི་གྲངས་འདི་གསུང་རབ་དུ་མར་གསལ་བར་གསུངས་ཀྱང་འགོ་འཛུགས་སའི་ལོ་ནི་ཕྱིས་ཀྱི་འགྲེལ་པའི་「ལོ་ཉི་ཤུ་དང་པོར་ཉེ་གནས་ངེས་ཅན་མེད」ཅེས་པ་ལས་དཔགས་པ་ཙམ་ཡིན། བཀོད་ཚུལ་གཞན་ཞིག་གིས་ཀུན་དགའ་བོ་བསྐོ་བ་སངས་རྒྱས་ནས་ལོ་ ༢༠ དང་ ༢༡ པའི་མཚམས་སུ་འཇོག་སྟེ་བཤད་ཚུལ་གཉིས་ཟུར་དུ་བཀོད།
འབྲེལ་ཡོད་ཤུལ་ལམ།
- གང་གི་ལོ།
- གནས།
- མི་སྣ།
- གསུངས་པའི་མདོ།
ཞིབ་འཇུག་པའི་ཆེད་དུ། ཡིད་རྟོན་ཚད་དང་ལོའི་ཁུངས་དང་ཁུངས་ཐམས་ཅད།
- ཡིད་རྟོན་ཚད་ཇི་ལྟར་ཐག་གཅོད།
「『བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལོ་ཉེར་ལྔ་ཞབས་ཏོག་ཞུས』ཞེས་པའི་གྲངས」ཞེས་པའི་དུམ་བུ་འདི་སྔ་དུས་ཀྱི་སྡེ་པ་གང་གི་མདོ་དང་འདུལ་བར་ཡང་མ་འཁོད་ཅིང་། འགྲེལ་པའམ་ཕྱིས་བྱུང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་ཁོ་ནར་འབྱུང་བས་ཕྱིས་ཀྱི་ཁ་སྐོང་ཡིན། དེའི་ནང་གི་「བསྐོ་བཞག་གི་གཏམ་རྒྱུད」ནི་སྔ་དུས་ཀྱི་སྡེ་པ་གང་གི་མདོ་དང་འདུལ་བར་ཡང་མི་སྣང་། 「ལོ་ཉི་ཤུ་དང་པོར་ཉེ་གནས་ངེས་ཅན་མེད་པ」ཡང་སྔ་དུས་ཀྱི་སྡེ་པ་གང་གི་མདོ་དང་འདུལ་བར་ཡང་མི་སྣང་།
- ལོའི་ཁུངས་དང་དུས་ཀྱི་ངེས་ཚད།
གསུང་རབ་ཏུ་གསལ་བར་གསུངས་པ་(གསུང་རབ་རང་གིས་དུས་གསལ་བར་བྲིས་)། འགྲེལ་པས་གསུངས་པ་(གསུང་རབ་ཏུ་མ་བྲིས་ཀྱང་ཕྱིས་ཀྱི་འགྲེལ་པས་དུས་འགོད་)། དགུང་ལོ་ལས་བརྩིས་པ་(བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགུང་ལོ་ལས་བརྩིས་)། དུས་ཀྱི་ངེས་ཚད། ལོ་མ་ངེས།
ཁུངས།
- 巴利註解書巴利註釋 Ud-a，§77，PTS 0.425
- 巴利註解書巴利註釋 AN-a，§219–223，PTS 1.293
- 巴利註解書巴利註釋 Vin-a，§16
- 巴利註解書巴利註釋 Thag-a
- 巴利註解書巴利註釋 Ap-a
- 巴利註解書巴利註釋 Ja-a，PTS 4.96
- 巴利註解書巴利註釋 DN-a，§194：「pañcavīsati vassāni upaṭṭhahantena」
- 巴利註解書巴利註釋 SN-a，約 §154，同上來源：「pañcavīsati vassāni chāyā viya」
- 巴利註解書巴利註釋 Ja-a，約 §24，同上來源：「pañcavīsati vassāni satthu kataṃ upaṭṭhānaṃ」
- པཱ་ལིའི་སྡེ་སྣོད་གསུམ།巴利 Thag 17.3:28.1–28.2
- 大正藏大正藏 T01 no.26 p.471c–472b
- 大正藏大正藏 T01 no.26 p.473a
- 大正藏大正藏 T01 no.1 p.19c
- 大正藏大正藏 T01 no.5 p.169a
- 大正藏大正藏 T24 no.1450 p.167a
- 大正藏大正藏 T24 no.1462 p.706b
- 大正藏大正藏 T04 no.202 p.404b
- 大正藏大正藏 T04 no.206 p.520c
- 大正藏大正藏 T01 no.26 p.471c
- 大正藏大正藏 T04 no.202 p.404b–c
- 巴利註解書巴利註釋 Ud-a，§77